Erkan Karakiraz 

BOMBARDON”: ÖMÜR ÖZÇETİN’DEN VAROLUŞSAL/ŞİİRSEL BİR MANİFESTO

Erkan Karakiraz: En son yayımlanan, beşinci şiir kitabın “Bombardon”, içinde aynı ismi taşıyan şiir de dahil, iktidar ilişkilerinin sorgulandığı, sosyal adaletsizlikler üzerine söz söyleyen şiirlerin ağırlıkta olduğu, yirmi birinci yüzyılın çarpıklıklarına bakarak yazılmış bir kitap. İzleğinin ısrarcı tutarlığı açısından incelendiğinde, ilk dört kitabından da ayrı bir yerde duruyor. Okur bu sonucu bir tür “şair sorumluluğu” olarak mı görmeli, “isyan” ya da “devrim” çağrısı olarak mı? “Bombardon”un alet edevat çantasında neler gizli?

 

Ömür Özçetin: Soren Kierkegaard, o sıralar yeni çıkan Kaygı kitabı üzerine konuşmak için davet edildiği konferansta, musluk tamirinin nasıl yapıldığını ayrıntılarıyla tarif edip konuşmasını bitirir. Bu soruların cevapları için neden bir alet çantası olmasın: Örneğin kapı kolu, priz, musluk tamiri ya da dekorasyonda istediğiniz değişimi yapabilmek için alet çantanızın olması gerekir. Alet çantasında bulunan gereçlerle tadilatı kendiniz kolayca halledebilirsiniz. Alet çantaları gerekli tüm malzemelerin kolayca istiflenebileceği şekilde tasarlanırlar. Alet çantasında çivilerden vidalara, kontrol kaleminden kablolara kadar pek çok malzeme; çekiç, yıldız tornavida, düz tornavida, pense, keski, kargaburun, İngiliz anahtarı, farklı boy ve ebatlarda çivi, vida ve dübel, bant, maket bıçağı bulunmalıdır. Öyleyse alet çantasını açtığımda ilkin çekici elime almam gerekiyor! Anlatabiliyor muyum? Alıyorum.

Erkan Karakiraz: O çekiç “Ned Ludd’dan Hoşlanmanın Birkaç Nedeni”nde de çok önemliydi. Bombardon, Batailledan bir alıntıyla açılıyor. İlk kitabın zelavratotu”ndan (Komşu/Yasakmeyve, 2012) bugüne, şiirinin Bataille’ın gizemci iç deney(im)leri” ile yakın kan bağı içerisinde olduğunu düşünüyorum. Şiirlerinde, hayatın koşuşturmacası içinde rast gelinen olguların, varoluşunu anlamlandırmaya/sorgulamaya sürüklediğinin derin izleri var. Bataille’ın sözünü ettiği bazı iç deney(im) örnekleriyle (esrime, erotizm, gülüş, kurban etme) Bombardon”da sıkça karşılaşmak mümkün. O tornavida dönüp duruyor, ne dersin?

Ömür Özçetin: Evet, Bombardon, Nietzsche’nin izleyicilerinden biri olan Bataille’dan bir alıntıyla açılıyor ve Bombardon adlı şiirde Nietzsche’nin diğer izleyicileriyle Foucault, Deleuze, Guattari birlikte yürüyorum, o çok sevdiği İskenderiyeli Olimpius örneğiyle Cioran da dâhil oluyor bu yürüyüşe, sadik neşesiyle Sade ve kelimelerin etkisiyle Freud da. Evet, kendi varlığımı her otoriteden bağımsız kılmaya çalışarak, hem zihin patikasında, hem de bildiğimiz patikada bu yol arkadaşlarıyla Bombardon adlı şiire yürüyorum. Yürüdüm. Örneğin ‘Çağrısız Gala’ şiirinde yol arkadaşlarım başkadır. Şöyle ki, temel ihtiyaçlarınıza ek olarak başka malzemeler de alet çantanızda bulunabilir: Alyan Seti, havya, lehim teli, lehim pompası, silikon tabancası, zımpara, yapıştırıcılar, ip, metre. Biraz daha açmak gerekirse, küçük boyutlu elektronik cihazların mekanik kısımlarını birbirine tutturabilmek için minyatür vidalar kullanılır. Bu vidaları söküp takmak için ise saatçi tornavidaları kullanılır. Düz ve yıldız uçlu olan tipleri vardır. Boyları birkaç santimetredir. Tutma kısmı ve uç, aynı mil üzerindedir fakat birbirinden bağımsız dönebilir.

 

Erkan Karakiraz: Bataille’ın ortaçağ karanlığı karşısında duyduğu korkunun benzerini, içinde bulunduğumuz çağın günbatımı” karanlığı karşısında senin de duyduğunu gözlemliyorum. Bombardon, her türden otoriteyi yadsıdığın, kader ve keder” olarak adlandırdığın ikiz köleleri” ardında bıraktığın, varoluşsal/şiirsel bir manifesto. Bombardon”, nihayet temize çekebildiğin manifeston ya da bir tür pas sökücü olabilir mi?

 

Ömür Özçetin: Karanlık, ruhun gizlerini açığa çıkarabilmek için bir hediye oldu bana. Kader ve keder, insanlığın tasması, bunlara ikiz köpek de denebilirmiş ama köleler. Bir bakama, ventilli toz maskesine uzandım. Zımbasız ve tek halkalı kayış ile rahat giyip çıkarılabilir bu. Baş bandı sentetiktir. Alerji riskini azaltır. Uzun süren çalışmalarda nefes alınımı rahatlatır. Elime giydiğim bu eldiven nitril kaplamalı, iç ve bilek kısmı % 100 pamuktur. Ele tam oturma sağlar. İki açıdan bilenmiş özel diş yapısıyla, hızlı ve kolay kesim için el testeresi çaprazlı parlak ve tamamdır. “Bombardon”, nihayet temize çekebildiğim bir manifesto mudur? Bir pas sökücü mü? Malzemeye göre çeşitli pas sökücüler kullanılmalıdır. Pas sökücü, asidik karakterli olduğu için pas sökme banyosundan çıkan gazı, gaz kesiciler yardımıyla yok etmekte yararlı olacaktır. Pas sökücü kullandığınız yüzeyi pasivasyon sıvısı ile yüzeyden uzaklaştırmalısınız; uzaklaştırmadığınız taktirde pas sökücü asidik karakterde olması sebebi ile belli bir zamandan sonra yüzeyi daha fazla paslandırır. Pas oluşumundaki neden ise metal iyonlarının oksijen iyonlarıyla tepkimeye girmesiyle ortaya çıkan kızılımsı ya da sarımsı tabakadır. Pasın rengi metal gruplarına göre değişiklik gösterir gerçi. Demirde oluşan kırmızımsı renk ise demir oksiti oluşturur. Anlatabiliyor muyum?

Erkan Karakiraz: Elbette, çok iyi anlattın meramını. Kitabın ikinci kısmını oluşturan ve on beş bölümden mürekkep Ptyx”, aslında şiirinin zaman zaman uğradığı bir alanda kazı çalışması yapıyor. Mallarmé’nin kendisi mi yoksa Badiounun yorumları mı dikkatini Ptyx” kavramına çekti? Nedir şiirin kâdir olduğu şey? Ve kitabın üçüncü kısmını oluşturan “Styx” bölümü ile “Ptyx” arasındaki ilişkiyi nasıl açıklarsın? Parlez français, sil vous plaît.

 

Ömür Özçetin: Oui, les commentaires de Badiou ont attiré mon attention. Ligne droite un deux trois quatre cinq six fois ligne droite un deux trois quatre cinq six. Styx a vidé le son entre les lignes droites. c’est la seule bouteille Pas de Ptyx. parce que l’état du ministre est constamment perdu cette langue qui tournera à l’intérieur pour toujours fondue à la lueur d’une bougie.

Styx: une rivière en enfer. Monsieur Karakiraz, je voudrais expliquer la relation entre Ptyx et Styx dans un tableau:

 

Ptyx                                                                         Styx

Un ……………………………………………………………. 1

2 …………………………………………………………. .trois

3 …………………………………………………………..… Un

quatre …………………………………………………….….. 6

………………………………………….. 5 ……………six fois

 

 

Erkan Karakiraz: Kitaba ve ilk bölüme adını veren Bombardon” şiiri, sosyo-politik, felsefi, edebi, cinsel ve dinsel göndermelerle ilerleyen bir geçit töreni adeta. Şiirde de dillendirildiği üzere uyumsuzluğun olanağını” kavramanın ertesinde yazıldığını düşündürüyor. Öfkeli; ama bir yandan da müziğin ve Marquis de Sade’ın neşesini duyuruyor. Neydi uyumsuzluğun olanaklarını “Bombardon”un montajı esnasında bozabilecek olan?

 

Ömür Özçetin: Uyumsuzluğun olanaklarının sergilendiği geçit töreninin başlayabilmesi, “Bombardon”u törene hazır hale getiren marş kurşun borusunun, olmazsa olmaz parçanın eklenmesine ve montaj esnasında vidaların doğru düzgün sıkılmasına bağlı. A vidası sosyo-politik, B vidası da felsefi kavrayışın ölçüsünü belirleyen vidalar; o yüzden tam kararında sıkılmalılar. Tabii bir de “kare desteği”, enstrümanın arka tarafının üzerine (altyapı sorunları) yerleştirmek ve kurşun boru açısını ayarlamak için E (edebi unsurlar) vidasını kullanmak, daha sonra sabitlemek için C (cinsel unsurlar) ve D (dini unsurlar) vidalarını sıkmak gerekiyor.